آشپزخانه قورقود · آش و سوپ
طرز تهیه عدسی
عدسی یکی از صبحانههای گرم و قدیمی ایرانی است، مخصوصاً برای صبحهای سرد پاییز و زمستان. عدس سبز را با پیاز تفتداده و زردچوبه آنقدر آرام میپزیم که نرم و لعابدار شود؛ سیبزمینی اختیاری است ولی عدسی را غلیظتر و مخملیتر میکند. سر سفره هم کمی گلپر، زیره و فلفل سیاه رویش میپاشیم و با نان تازه میخوریم.
- برای۴ نفر
- آمادهسازی۱ ساعت و ۱۰ دقیقه
- پخت۱ ساعت و ۳۰ دقیقه
- سختیآسان
انیمیشن قدمبهقدم پخت عدسی
مواد لازم برای ۴ نفر
پیمانه = ۲۴۰ میلیلیتر · قاشق غذاخوری = ۱۵ میلیلیتر · قاشق چایخوری = ۵ میلیلیتر
عدسی
- ۲ پیمانه۴۰۰ گرم عدس سبز پاکشده و شستهشده؛ ترجیحاً ۱ ساعت خیسخورده
- ۱ عدد درشت (حدود ۲۰۰ گرم) پیاز (برای عدسی) ریز خردشده
- ۱ عدد متوسط (حدود ۲۰۰ گرم) سیبزمینی اختیاری؛ پوستگرفته و نگینی خردشده
- ۲ قاشق غذاخوری۳۰ میلیلیتر روغن (برای عدسی) روغن مایع یا کره
-
۱ قاشق چایخوری۳ گرم
زردچوبه زردچوبه قورقود
- ۱ قاشق غذاخوری۸ گرم آرد سفید اختیاری؛ برای لعاب بیشتر
- ۶ پیمانه۱۵۰۰ میلیلیتر آب بهعلاوهٔ کمی آب جوش در صورت نیاز
- ۱½ قاشق چایخوری۹ گرم نمک به ذائقه
-
½ قاشق چایخوری۱٫۲۵ گرم
فلفل سیاه فلفل سیاه (پودر) قورقود
پیازداغ
- ۱ عدد متوسط پیاز (پیازداغ) نازک و خلالی خردشده
- ۳ قاشق غذاخوری۴۵ میلیلیتر روغن (پیازداغ)
برای سرو
-
۱ قاشق چایخوری۲ گرم
گلپر سر سفره، هر کس به ذائقهٔ خودش گلپر قورقود
- ½ قاشق چایخوری۱ گرم زیره سبز (پودر) اختیاری
- ۲ قاشق غذاخوری۳۰ میلیلیتر آبلیمو تازه اختیاری؛ چند قطره روی هر کاسه
مراحل پخت
-
۱
خیس کردن عدس
۲ پیمانه (۴۰۰ گرم) عدس سبز را پاک کنید تا سنگریزه و دانههای خراب نداشته باشد، چند بار بشویید تا آبش تقریباً زلال شود و بعد حدود ۱ ساعت در آب سرد خیس کنید. خیس کردن پخت را کوتاهتر و یکدستتر میکند.
-
۲
خرد کردن پیاز و سیبزمینی
یک پیاز درشت را ریز خرد کنید (برای خود عدسی) و پیاز دوم را نازک و خلالی ببرید (برای پیازداغ). سیبزمینی را پوست بگیرید و به شکل نگینی حدود ۱ سانتیمتری خرد کنید و تا زمان استفاده در کمی آب نگه دارید تا سیاه نشود.
-
۳
تفت دادن پیاز
قابلمه را روی حرارت متوسط بگذارید، ۲ قاشق غذاخوری روغن بریزید و پیاز ریزشده را حدود ۶ دقیقه تفت دهید تا نرم و شفاف و کمی طلایی شود.
-
۴
زردچوبه و آرد
۱ قاشق چایخوری زردچوبه و ۱ قاشق غذاخوری آرد (اختیاری) را روی پیاز بریزید و حدود ۱ تا ۲ دقیقه هم بزنید تا بوی خامی آرد و زردچوبه برود و رنگ پیاز زرد طلایی شود؛ مراقب باشید نسوزد.
-
۵
اضافه کردن عدس و آب
آب عدس خیسخورده را دور بریزید، عدس را آبکش کنید و به قابلمه اضافه کنید. ۶ پیمانه (۱.۵ لیتر) آب بریزید و روی حرارت زیاد بگذارید تا جوش بیاید؛ کف روی آب را با کفگیر بگیرید.
-
۶
پخت آرام عدس
حرارت را کم کنید، در قابلمه را نیمهباز بگذارید و حدود ۴۰ دقیقه بپزید تا عدسها نرم شوند. هر چند وقت یکبار هم بزنید و اگر آب خیلی کم شد، کمی آب جوش اضافه کنید (نه آب سرد).
-
۷
اضافه کردن سیبزمینی
سیبزمینی نگینی را آبکش کنید و به عدسی اضافه کنید. حدود ۲۵ دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بپزید تا سیبزمینی با فشار قاشق له شود و عدسها کاملاً نرم شده باشند.
-
۸
درست کردن پیازداغ
در همین فاصله، تابه را روی حرارت متوسط بگذارید، ۳ قاشق غذاخوری روغن بریزید و پیاز خلالی را حدود ۱۵ دقیقه سرخ کنید؛ اواخر کار حرارت را کم کنید تا پیاز یکدست طلاییقهوهای و ترد شود، بعد روی دستمال کاغذی بکشید.
-
۹
نمک، فلفل و لعابدار کردن
۱½ قاشق چایخوری نمک و ½ قاشق چایخوری فلفل سیاه اضافه کنید. با پشت کفگیر یا گوشتکوب مقداری از عدس و سیبزمینی را کنار قابلمه له کنید و حدود ۱۰ دقیقه دیگر با حرارت کم و در باز بپزید تا عدسی غلیظ و لعابدار شود. نمک را بچشید و تنظیم کنید.
-
۱۰
سرو با گلپر
عدسی داغ را در کاسه بکشید، رویش پیازداغ بریزید و سر سفره گلپر، کمی پودر زیره و فلفل سیاه بپاشید؛ هر کس که دوست دارد چند قطره آبلیمو تازه هم اضافه کند. با نان تازه سرو کنید.
نکتههای مهم
- عدس سبز ریز و تازه زودتر و یکدستتر میپزد؛ عدس کهنه ممکن است دیرتر نرم شود.
- نمک را بعد از نرم شدن عدس اضافه کنید؛ نمک زودهنگام ممکن است پوست عدس را سفتتر نگه دارد.
- اگر عدس را خیس نکردید، زمان پخت ممکن است ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بیشتر شود و آب بیشتری لازم باشد.
- برای عدسی لعابدارتر، بهجای له کردن میتوانید حدود یکسوم آن را با گوشتکوب برقی کمی بزنید.
- سیبزمینی اختیاری است؛ بدون آن عدسی رقیقتر میشود و میتوانید کمی کمتر آب بریزید.
- سرو
- عدسی را داغ در کاسه بکشید، رویش پیازداغ بریزید و با گلپر، کمی زیره، فلفل سیاه و در صورت تمایل چند قطره آبلیمو تازه، همراه نان تازه سرو کنید.
- نگهداری
- عدسی سردشده را در ظرف دربسته تا ۳ روز در یخچال نگه دارید. موقع گرم کردن چون غلیظتر شده، کمی آب جوش اضافه کنید و هم بزنید. پیازداغ را جدا نگه دارید تا ترد بماند.
کنار این غذا
- نان تازه عدسی صبحانه را معمولاً با نان سنگک یا بربری تازه میخورند.
گلپر سر سفره یک ظرف کوچک گلپر قورقود کنار سفره بگذارید تا هر کس به ذائقهٔ خودش روی کاسهاش بپاشد. گلپر قورقود
فلفل سیاه تازهآسیاب چند دور آسیاب فلفل سیاه تازه روی هر کاسه، عطر عدسی را تازه میکند. دانه فلفل سیاه آسیابدار قورقود
پرسشهای متداول درباره عدسی
چطور عدسی لعابدار شود؟
مقداری از عدس و سیبزمینی پخته را کنار قابلمه له کنید یا کمی با گوشتکوب برقی بزنید. تفت دادن یک قاشق آرد با پیاز هم لعاب را بیشتر میکند.
برای عدسی چه عدسی بهتر است؟
عدسی معمولاً با عدس سبز (قهوهای) درست میشود که بعد از پخت شکلش را تا حدی حفظ میکند. عدس قرمز خیلی سریع له میشود و بیشتر برای سوپ استفاده میشود.
آیا باید عدس را خیس کرد؟
لازم نیست، ولی خیس کردن حدود ۱ ساعته پخت را کوتاهتر و یکدستتر میکند. بدون خیس کردن، زمان پخت کمی بیشتر میشود.
عدسی را با چه چیزی سرو میکنند؟
بهطور سنتی با گلپر، کمی زیره یا فلفل سیاه، پیازداغ و گاهی چند قطره آبلیمو، همراه نان تازه سرو میشود.
ادویههای قورقود این غذا
هر ادویه را که در خانه دارید بردارید؛ جمع قیمت همان لحظه بهروز میشود.
🎁 ۱۰٪ تخفیف بیشتر وقتی دو ادویه یا بیشترِ این غذا را با دکمهی پایین یکجا به سبد اضافه کنید.
-
زردچوبه در این غذا: زردچوبه۱۸۳٬۰۰۰ تومان
-
فلفل سیاه (پودر) در این غذا: فلفل سیاه۳۷۸٬۰۰۰ تومان
-
گلپر در این غذا: گلپر، گلپر سر سفره قوطی ۵۰ گرمی۱۱۰٬۰۰۰ تومان
-
دانه فلفل سیاه آسیابدار کنار غذا: فلفل سیاه تازهآسیاب آسیابدار ۴۰ گرمی۳۳۳٬۰۰۰ تومان
این دستور چطور نوشته شد
مقدارها از مقایسه چند دستور معتبر برای یک خانواده چهارنفره انتخاب شدهاند و متن با زبان خود ما نوشته شده است. هرجا منابع اختلاف داشتند، مقدار رایجتر یا میانه را آوردیم.
اختلاف منابع و انتخاب ما
- مقدار آب برای حدود ۴۰۰ گرم عدس بین ۱.۲ لیتر و ۲ لیتر بود؛ ۱.۵ لیتر (۶ پیمانه) با امکان افزودن آب جوش انتخاب شد.
- زمان پخت از ۳۰ دقیقه (بدون سیبزمینی، عدس خیسنخورده با جوش ملایم) تا ۱.۵–۲ ساعت متغیر بود؛ برای عدس خیسخورده با سیبزمینی حدود ۱ ساعت و ۲۰ دقیقه در نظر گرفته شد.
- مقدار زردچوبه بین ¼ تا ۱ قاشق چایخوری بود؛ ۱ قاشق چایخوری برای رنگ زرد طلایی معمول عدسی ایرانی انتخاب شد.
- برخی منابع زیره را در خود عدسی میریزند و برخی سر سفره؛ اینجا زیره سر سفره و اختیاری است و طعم اصلی با گلپر داده میشود.
- سیبزمینی و آرد فقط در برخی منابع ایرانی آمدهاند و هر دو اختیاری درج شدند. برخی منابع خارجی رب گوجه، دارچین یا سیر و زنجبیل اضافه میکنند که در عدسی ساده صبحانهٔ خانگی معمول نیست و حذف شد.
پک سفره مادربزرگ
پک شبنشینی و منقل
پک جهیزیه طلایی
پک پلوی مجلسی
پک جمعهشب پیتزا
پک سفره شمال
پک شربتخانه قدیمی
پک شیرینی عید
پک سفره سبز
پک آسیاب تازه
پک زمستان گرم
پک آش نذری
چاشنی قورمهسبزی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی خورشت قیمه قورقود ۷۰ گرمی
ادویه پلویی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی جوجهکباب قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی استیک قورقود ۷۰ گرمی
ادویه کوفته تبریزی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی مرغ قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی ماهی و میگو قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی پیتزا، لازانیا و ماکارونی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی سالاد قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی ماستوخیار قورقود ۷۰ گرمی
پودر پیاز ۱ کیلوگرم اعلا
پودر سیر ۱ کیلوگرم اعلا
نعناع خشک ۱ کیلوگرم ممتاز
پودر فلفل قرمز قورقود ۷۰ گرمی
پودر فلفل پاپریکا قورقود ۷۰ گرمی
فلفل پاپریکا گرانول قورقود ۵۰ گرمی
پودر زنجبیل قورقود ۵۰ گرمی
پودر دارچین قورقود ۵۰ گرمی
پودر سیر قورقود ۸۰ گرمی
پودر پیاز قورقود ۷۰ گرمی
ادویه کاری قورقود ۷۰ گرمی
سماق قرمز قورقود ۶۰ گرمی
سماق قهوهای قورقود ۸۰ گرمی
زیره پلویی قورقود ۵۰ گرمی
دانه فلفل سیاه و سفید آسیابدار قورقود ۴۰ گرمی
آویشن قورقود ۴۰ گرمی
نعناع خشک قورقود ۶۰ گرمی
تخم گشنیز قورقود ۴۰ گرمی
تخم شربتی قورقود ۱۰۰ گرمی
خاکشیر قورقود ۱۰۰ گرمی
کنجد قورقود ۸۰ گرمی
سیاهدانه قورقود ۸۰ گرمی
پودر کاکائو قورقود ۵۰ گرمی
پودر وانیل خرسی ۵۰۰ گرمی (اورجینال)
جوش شیرین قورقود ۱۲۰ گرمی
بکینگ پودر قورقود ۱۴۰ گرمی
نشاسته قورقود ۱۰۰ گرمی
پودر نارگیل قورقود ۵۰ گرمی
جوهر لیمو قورقود ۹۰ و ۱۰۰ گرمی
پودر لیمو قورقود ۶۰ گرمی




