آشپزخانه قورقود · پلو
طرز تهیه زرشکپلو با مرغ
زرشکپلو با مرغ یکی از محبوبترین غذاهای مجلسی ایرانی است: برنج آبکششده و دمکشیده با رویهای از برنج زعفرانی و زرشک ترشوشیرین، کنار مرغی که با پیاز، زردچوبه و کمی رب آرام پخته شده تا نرم و آبدار شود. تهدیگ طلایی و ترد هم بخش جدانشدنی این غذاست.
- برای۴ نفر
- آمادهسازی۱ ساعت و ۲۰ دقیقه
- پخت۱ ساعت و ۱۵ دقیقه
- سختیمتوسط
انیمیشن قدمبهقدم پخت زرشکپلو با مرغ
مواد لازم برای ۴ نفر
پیمانه = ۲۴۰ میلیلیتر · قاشق غذاخوری = ۱۵ میلیلیتر · قاشق چایخوری = ۵ میلیلیتر
گوشت و مواد اصلی
- ۴ تکه بزرگ (مثلاً ۴ ران)۱۰۰۰ گرم مرغ (ران یا سینه با استخوان، بدون پوست) ران آبدارتر میماند؛ اگر سینه بیشتر دوست دارید، زمان پخت را کمی کوتاه کنید
- ۱ عدد درشت۲۵۰ گرم پیاز نگینی یا خلالی نازک
- ۲ قاشق غذاخوری۳۰ گرم رب گوجهفرنگی اختیاری؛ بعضی خانوادهها مرغ را فقط زعفرانی و بدون رب میپزند
برنج
- حدود ۲ و نیم پیمانه۵۰۰ گرم برنج ایرانی دانهبلند
- ۳ قاشق غذاخوری (۱ قاشق برای خیساندن، ۲ قاشق برای آب جوش)۵۴ گرم نمک برای برنج بیشتر این نمک با آبکش کردن دور ریخته میشود
مایعات و چربی
- حدود ۱۲ پیمانه۳۰۰۰ میلیلیتر آب برای جوشاندن برنج قابلمه باید بزرگ باشد تا برنج آزادانه بجوشد
- ۴ قاشق غذاخوری۶۰ میلیلیتر روغن مایع برای برنج و تهدیگ
- ۳ قاشق غذاخوری۴۵ میلیلیتر روغن مایع برای مرغ
- ۲ پیمانه۴۸۰ میلیلیتر آب جوش برای مرغ
- ۲ قاشق غذاخوری۳۰ میلیلیتر آبلیموی تازه اختیاری، برای ملس کردن سس مرغ
ادویه
-
۱ قاشق چایخوری۳ گرم
زردچوبه زردچوبه قورقود
-
۱ قاشق چایخوری۲٫۵ گرم
فلفل سیاه فلفل سیاه (پودر) قورقود
- ۱ و نیم قاشق چایخوری۹ گرم نمک برای مرغ در پایان پخت بچشید و در صورت نیاز تنظیم کنید
- نصف قاشق چایخوری۰٫۴ گرم زعفران ساییده در ۴ قاشق غذاخوری آب جوش دم میشود: ۱ قاشق برای مرغ، ۲ قاشق برای برنج، ۱ قاشق برای زرشک
- ۴ قاشق غذاخوری۶۰ میلیلیتر آب جوش برای دم کردن زعفران
زرشک
- نصف پیمانه۵۰ گرم زرشک خشک پاکشده (بدون ساقه و سنگریزه)
- ۱ قاشق غذاخوری۱۲ گرم شکر برای زرشک شیرینتر تا ۲ قاشق
- ۲ قاشق غذاخوری۳۰ گرم کره میتوان بهجای آن ۱ قاشق غذاخوری روغن مایع گذاشت
برای تزیین
- ۲ قاشق غذاخوری۱۵ گرم خلال پسته اختیاری؛ خلال بادام هم مرسوم است
مراحل پخت
-
۱
دم کردن زعفران
نصف قاشق چایخوری زعفران ساییده را در یک استکان بریزید، ۴ قاشق غذاخوری آب جوش رویش اضافه کنید، درش را بپوشانید و دستکم ۱۵ دقیقه بگذارید تا رنگ نارنجی پررنگ بدهد. این زعفران دمکرده را بعداً سه قسمت میکنیم: ۱ قاشق برای مرغ، ۲ قاشق برای برنج و ۱ قاشق برای زرشک.
-
۲
شستن و خیساندن برنج
برنج را در چند نوبت با آب سرد بشویید و آرام هم بزنید تا آب تقریباً زلال شود. سپس روی آن آب سرد بریزید تا حدود ۳ سانتیمتر بالای برنج بیاید، ۱ قاشق غذاخوری از نمک برنج را حل کنید و دستکم ۱ ساعت (تا ۲ ساعت) بگذارید بماند.
-
۳
تفت دادن پیاز
در قابلمهای پهن، ۳ قاشق غذاخوری روغن را روی حرارت متوسط داغ کنید و پیاز را اضافه کنید. حدود ۸ تا ۱۰ دقیقه تفت دهید تا نرم و طلایی شود؛ نگذارید قهوهای تیره شود.
-
۴
افزودن ادویه و سرخ کردن مرغ
۱ قاشق چایخوری زردچوبه و ۱ قاشق چایخوری فلفل سیاه را روی پیاز بپاشید و فقط ۳۰ ثانیه هم بزنید تا عطرش بلند شود (بیشتر نه، چون زردچوبه زود تلخ میشود). تکههای مرغ را در قابلمه بچینید و هر طرف را ۳ تا ۴ دقیقه روی حرارت متوسط رو به زیاد تفت دهید تا رویهاش زرد طلایی و بسته شود.
-
۵
تفت دادن رب
اگر از رب استفاده میکنید، ۲ قاشق غذاخوری رب را کنار مرغها در کف قابلمه بریزید و ۲ دقیقه تفت دهید تا رنگش از قرمز روشن به قرمز تیره برگردد و بوی خامیاش برود.
-
۶
پختن آرام مرغ
۲ پیمانه آب جوش و ۱ و نیم قاشق چایخوری نمک را اضافه کنید، بگذارید یکبار جوش بیاید، بعد حرارت را کم کنید، در قابلمه را بگذارید و ۴۰ تا ۴۵ دقیقه بپزید تا مرغ کاملاً نرم شود و گوشت راحت از استخوان جدا شود. ۱۰ دقیقه آخر ۱ قاشق غذاخوری از زعفران دمکرده و در صورت تمایل ۲ قاشق غذاخوری آبلیمو را اضافه کنید و در را نیمهباز بگذارید تا سس کمی غلیظ شود. اگر آب زودتر کشید، نصف پیمانه آب جوش اضافه کنید.
-
۷
آبکش کردن برنج
همزمان با پخت مرغ، ۳ لیتر آب را در قابلمهای بزرگ به جوش تند برسانید و ۲ قاشق غذاخوری باقیماندهٔ نمک برنج را در آن حل کنید. برنج خیسخورده را آبکشی کنید و در آب جوش بریزید. ۶ تا ۸ دقیقه بجوشانید و یکیدو بار آرام هم بزنید؛ وقتی دانهای را بین دو انگشت فشار دادید و بیرونش نرم ولی مغزش هنوز کمی سفت بود، برنج را در آبکش بریزید و با یک پیمانه آب ولرم رویش را بشویید.
-
۸
چیدن تهدیگ و دم گذاشتن برنج
قابلمه (ترجیحاً نچسب) را خشک کنید، ۳ قاشق غذاخوری روغن و ۲ قاشق غذاخوری آب در کفش بریزید و یک لایهٔ نازک و صاف از برنج آبکششده کف آن پهن کنید و کمی فشار دهید؛ این لایه تهدیگ میشود. بقیهٔ برنج را با کفگیر بهشکل کوهی (هرمی) رویش بریزید، با دستهٔ قاشق چوبی ۴ تا ۵ سوراخ تا نزدیک کف بزنید و ۱ قاشق غذاخوری روغن باقیمانده را روی برنج بچکانید. ۸ تا ۱۰ دقیقه روی حرارت متوسط بگذارید تا بخار از سوراخها بالا بزند، سپس درِ دمکنیپیچ (یا در پیچیده در دستمال تمیز) را بگذارید و حرارت را خیلی کم کنید و ۴۵ دقیقه دم بکشد.
-
۹
آماده کردن زرشک
حدود ۱۰ دقیقه مانده به سرو، زرشک را ۱۰ دقیقه در آب سرد بخیسانید تا شن و خاکش تهنشین شود، بعد با دست از روی آب بردارید و خوب آبکش کنید. کره را در تابهای کوچک روی حرارت ملایم آب کنید، زرشک و ۱ قاشق غذاخوری شکر را اضافه کنید و فقط ۱ تا ۲ دقیقه مدام هم بزنید تا شکر آب شود و زرشک پف کند و براق شود. از روی حرارت بردارید و ۱ قاشق غذاخوری زعفران دمکرده را رویش بریزید.
-
۱۰
زعفرانی کردن بخشی از برنج
وقتی برنج دم کشید (دانهها بلند و پفکرده و کاملاً پختهاند)، حدود ۱ پیمانه از رویهٔ برنج را در کاسهای بردارید و ۲ قاشق غذاخوری زعفران دمکرده را رویش بریزید و آرام هم بزنید تا یکدست زرد طلایی شود.
-
۱۱
کشیدن و سرو
برنج سفید را با کفگیر و بهآرامی در دیس بکشید تا دانهها نشکنند. برنج زعفرانی را رویش بریزید، زرشک را روی آن پخش کنید و در صورت تمایل خلال پسته بپاشید. برای جدا شدن راحت تهدیگ، کف قابلمه را ۱ دقیقه در سینک روی دستمال خیس سرد بگذارید و بعد تهدیگ را جدا کنید و در بشقابی کنار پلو بچینید. مرغها را با کمی از سسشان در ظرف جداگانه یا کنار دیس سرو کنید.
نکتههای مهم
- زرشک خیلی زود میسوزد و تلخ و سیاه میشود؛ حرارت را ملایم نگه دارید و بیش از ۱ تا ۲ دقیقه تفت ندهید.
- برنج را بیش از حد آبکش نکنید؛ اگر مغز دانه کاملاً نرم شود، در مرحلهٔ دم شکسته و شفته میشود.
- آب جوشاندن برنج باید کاملاً شور باشد (مثل آب دریا)؛ بیشتر نمک با آبکش کردن خارج میشود.
- زعفران را آخر کار به سس مرغ اضافه کنید؛ جوشیدن طولانی عطرش را از بین میبرد.
- برای تهدیگ ترددتر میتوانید به لایهٔ کف قابلمه ۱ قاشق غذاخوری زعفران دمکرده یا ۲ قاشق ماست اضافه کنید، یا کف قابلمه را با ورقههای سیبزمینی بپوشانید.
- اگر چاشنی آمادهٔ مرغ دارید، میتوانید آن را بهجای زردچوبه و فلفل سیاه برای مزهدار کردن مرغ استفاده کنید.
- برای سس پرمایهتر، یک فلفل دلمهای خردشده را همراه رب اضافه کنید؛ این کار اختیاری است.
- سرو
- با ماست ساده یا ماستوخیار، سالاد شیرازی، سبزی خوردن و ترشی سرو میشود؛ تهدیگ را جدا در بشقاب بگذارید.
- نگهداری
- پلو و مرغ را جدا در ظرف دربسته تا ۳ روز در یخچال نگه دارید. برای گرم کردن، برنج را با ۱ قاشق غذاخوری آب در قابلمهٔ دربسته روی حرارت کم و مرغ را آرام در سس خودش گرم کنید. زرشک تفتداده را بهتر است تازه درست کنید.
کنار این غذا
ماستوخیار ماستوخیار با چاشنی ماستوخیار قورقود، کنار پلو و مرغ. چاشنی ماستوخیار قورقود
سالاد شیرازی خیار، گوجه و پیاز ریز با آبلیمو و کمی نعناع خشک قورقود. نعناع خشک قورقود- سبزی خوردن و ترشی سبزی خوردن تازه و ترشی برای سفره مهمانی.
پرسشهای متداول درباره زرشکپلو با مرغ
چرا زرشک موقع تفت دادن سیاه و تلخ میشود؟
زرشک قند دارد و خیلی زود میسوزد. آن را روی حرارت ملایم و فقط ۱ تا ۲ دقیقه با کره و کمی شکر تفت دهید.
چرا برنج زرشکپلو شفته میشود؟
معمولاً چون برنج بیش از حد در آب جوش مانده است. وقتی بیرون دانه نرم ولی مغزش کمی سفت بود، آبکش کنید.
برای زرشکپلو چه قسمتی از مرغ بهتر است؟
ران با استخوان آبدارتر میماند، اما سینه با استخوان هم رایج است؛ مرغ را با حرارت ملایم بپزید تا نرم شود و خشک نشود.
چطور تهدیگ را راحت از قابلمه جدا کنیم؟
کف قابلمه را حدود ۱ دقیقه روی دستمال خیس و سرد بگذارید؛ تهدیگ کمی جمع میشود و راحتتر جدا میشود.
ادویههای قورقود این غذا
هر ادویه را که در خانه دارید بردارید؛ جمع قیمت همان لحظه بهروز میشود.
🎁 ۱۰٪ تخفیف بیشتر وقتی دو ادویه یا بیشترِ این غذا را با دکمهی پایین یکجا به سبد اضافه کنید.
-
زردچوبه در این غذا: زردچوبه۱۸۳٬۰۰۰ تومان
-
فلفل سیاه (پودر) در این غذا: فلفل سیاه۳۷۸٬۰۰۰ تومان
-
چاشنی ماستوخیار کنار غذا: ماستوخیار قوطی ۷۰ گرمی۳۰۷٬۰۰۰ تومان
-
نعناع خشک کنار غذا: سالاد شیرازی قوطی ۶۰ گرمی۱۶۰٬۰۰۰ تومان
در این دستور از زعفران ساییده هم استفاده میشود که در محصولات قورقود نیست.
این دستور چطور نوشته شد
مقدارها از مقایسه چند دستور معتبر برای یک خانواده چهارنفره انتخاب شدهاند و متن با زبان خود ما نوشته شده است. هرجا منابع اختلاف داشتند، مقدار رایجتر یا میانه را آوردیم.
اختلاف منابع و انتخاب ما
- مقدار زرشک از ۳ قاشق غذاخوری تا ۱ پیمانه متفاوت بود؛ نصف پیمانه (حدود ۵۰ گرم) برای ۴ نفر انتخاب شد.
- شکر زرشک از ۱ قاشق غذاخوری تا ۴ قاشق غذاخوری (و حدود ۴۵ گرم) گفته شده بود؛ ۱ قاشق غذاخوری انتخاب شد که طعم ترش زرشک حفظ شود، با امکان افزایش تا ۲ قاشق.
- رب گوجهفرنگی در دو منبع (۲ و ۳ قاشق غذاخوری) بود و در دو منبع دیگر نبود؛ ۲ قاشق و بهصورت اختیاری آورده شد.
- زردچوبه از نصف تا ۲ قاشق چایخوری متفاوت بود؛ ۱ قاشق چایخوری انتخاب شد. فلفل سیاه بین نصف تا ۱ و نیم قاشق چایخوری بود؛ ۱ قاشق چایخوری انتخاب شد.
- آب پخت مرغ از ۱ پیمانه تا ۶۰۰ میلیلیتر متفاوت بود؛ ۲ پیمانه (۴۸۰ میلیلیتر) انتخاب شد.
- زمان خیساندن برنج از ۲۰ دقیقه تا ۲ ساعت و زمان آبکش از ۶ تا ۱۲ دقیقه گفته شده بود؛ خیساندن ۱ ساعت و جوشاندن ۶ تا ۸ دقیقه (رایجترین) انتخاب شد. زمان دم از ۳۵ دقیقه تا ۱ ساعت بود؛ ۴۵ دقیقه انتخاب شد.
- بعضی منابع مرغ را قبل از پخت با زعفران و ادویه ۳۰ دقیقه مزهدار میکنند و بعضی زعفران را آخر پخت اضافه میکنند؛ روش دوم برای حفظ عطر زعفران انتخاب شد.
- برای تفت زرشک بعضی روغن و بعضی کره به کار بردهاند؛ کره انتخاب شد و روغن بهعنوان جایگزین آمد.
پک سفره مادربزرگ
پک شبنشینی و منقل
پک جهیزیه طلایی
پک پلوی مجلسی
پک جمعهشب پیتزا
پک سفره شمال
پک شربتخانه قدیمی
پک شیرینی عید
پک سفره سبز
پک آسیاب تازه
پک زمستان گرم
پک آش نذری
چاشنی قورمهسبزی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی خورشت قیمه قورقود ۷۰ گرمی
ادویه پلویی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی جوجهکباب قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی استیک قورقود ۷۰ گرمی
ادویه کوفته تبریزی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی مرغ قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی ماهی و میگو قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی پیتزا، لازانیا و ماکارونی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی سالاد قورقود ۷۰ گرمی
پودر پیاز ۱ کیلوگرم اعلا
پودر سیر ۱ کیلوگرم اعلا
نعناع خشک ۱ کیلوگرم ممتاز
پودر فلفل قرمز قورقود ۷۰ گرمی
پودر فلفل پاپریکا قورقود ۷۰ گرمی
فلفل پاپریکا گرانول قورقود ۵۰ گرمی
پودر زنجبیل قورقود ۵۰ گرمی
پودر دارچین قورقود ۵۰ گرمی
پودر سیر قورقود ۸۰ گرمی
پودر پیاز قورقود ۷۰ گرمی
ادویه کاری قورقود ۷۰ گرمی
سماق قرمز قورقود ۶۰ گرمی
سماق قهوهای قورقود ۸۰ گرمی
گلپر قورقود ۵۰ گرمی
زیره پلویی قورقود ۵۰ گرمی
دانه فلفل سیاه آسیابدار قورقود ۴۰ گرمی
دانه فلفل سیاه و سفید آسیابدار قورقود ۴۰ گرمی
آویشن قورقود ۴۰ گرمی
تخم گشنیز قورقود ۴۰ گرمی
تخم شربتی قورقود ۱۰۰ گرمی
خاکشیر قورقود ۱۰۰ گرمی
کنجد قورقود ۸۰ گرمی
سیاهدانه قورقود ۸۰ گرمی
پودر کاکائو قورقود ۵۰ گرمی
پودر وانیل خرسی ۵۰۰ گرمی (اورجینال)
جوش شیرین قورقود ۱۲۰ گرمی
بکینگ پودر قورقود ۱۴۰ گرمی
نشاسته قورقود ۱۰۰ گرمی
پودر نارگیل قورقود ۵۰ گرمی
جوهر لیمو قورقود ۹۰ و ۱۰۰ گرمی
پودر لیمو قورقود ۶۰ گرمی




