آشپزخانه قورقود · خوراک
طرز تهیه دلمه برگ مو
دلمه برگ مو یکی از خوراکهای محبوب ایرانی است: برگهای نرم مو که دور مخلوطی از گوشت چرخکرده، برنج، لپه و سبزی معطر پیچیده میشوند و در سسی ملس از شکر و سرکه یا آبلیمو آرام میپزند. پیچیدنش کمی حوصله میخواهد، ولی مراحلش ساده است.
- برای۴ نفر
- آمادهسازی۱ ساعت و ۱۵ دقیقه
- پخت۱ ساعت و ۴۰ دقیقه
- سختیمتوسط
انیمیشن قدمبهقدم پخت دلمه برگ مو
مواد لازم برای ۴ نفر
پیمانه = ۲۴۰ میلیلیتر · قاشق غذاخوری = ۱۵ میلیلیتر · قاشق چایخوری = ۵ میلیلیتر
برگ
- ۵۰ برگ متوسط۲۵۰ گرم (حدود ۵۰ برگ) برگ مو تازه و لطیف یا شور (کنسروی)؛ برگ شور را قبل از مصرف چند بار در آب سرد بشویید
- حدود ۴ پیمانه۱ l آب جوش (برای برگ) برای نرم کردن برگها
مواد داخل
- نصف پیمانه۱۰۰ گرم برنج ترجیحاً برنج ایرانی دانهمتوسط
- ۲ پیمانه۵۰۰ میلیلیتر آب (برای خیساندن برنج)
- ⅓ پیمانه۶۵ گرم لپه پاکشده و شسته
- حدود ۴ پیمانه۱ l آب (برای پخت لپه و برنج)
- ۳۰۰ گرم گوشت چرخکرده گوسفندی یا مخلوط گوسفند و گوساله
- ۲ عدد پیاز ریز خردشده
- ۳ قاشق غذاخوری۴۵ میلیلیتر روغن (برای تفت)
- حدود ۲ پیمانه خردشده۲۰۰ گرم سبزی دلمه مخلوط ترخون، شوید، جعفری، تره و کمی نعناع تازه؛ ریز خردشده
ادویهها
-
۱ قاشق چایخوری۳ گرم
زردچوبه زردچوبه قورقود
-
نصف قاشق چایخوری۱٫۳ گرم
فلفل سیاه فلفل سیاه (پودر) قورقود
-
نصف قاشق چایخوری۱٫۳ گرم
دارچین دارچین قورقود
- ۱ و نیم قاشق چایخوری۹ گرم نمک اگر برگ شور است کمتر بریزید
-
۱ قاشق غذاخوری۳ گرم
نعناع خشک نعناع خشک قورقود
پخت
- ۲ قاشق غذاخوری۳۰ میلیلیتر روغن (ته قابلمه)
- ۱ و نیم پیمانه۳۶۰ میلیلیتر آب (برای پخت دلمه) تا حدود سهچهارم ارتفاع دلمهها
سس ملس
- ۴ قاشق غذاخوری۵۰ گرم شکر به ذائقه ۳ تا ۶ قاشق
- ۴ قاشق غذاخوری۶۰ میلیلیتر سرکه سفید
- ۲ قاشق غذاخوری۳۰ میلیلیتر آبلیمو ترش تازه میتوان فقط سرکه یا فقط آبلیمو استفاده کرد
- نصف پیمانه۱۲۰ میلیلیتر آب (برای سس) ولرم
مراحل پخت
-
۱
خیساندن برنج
برنج (نصف پیمانه) را ۲ تا ۳ بار بشویید تا آبش تقریباً زلال شود، بعد در ۲ پیمانه آب ولرم ۳۰ دقیقه خیس کنید.
-
۲
نیمپز کردن لپه و برنج
لپه (⅓ پیمانه) را با ۴ پیمانه آب روی حرارت متوسط بگذارید تا جوش بیاید و حدود ۱۵ دقیقه بپزد. بعد برنج خیسخورده را آبکش کرده و اضافه کنید و ۶ تا ۸ دقیقه دیگر بجوشانید تا برنج بیرونش نرم و وسطش هنوز سفت باشد و لپه نیمپز شود. آبکش کنید.
-
۳
نرم کردن برگ مو
برگهای مو را بشویید و دمشان را با قیچی بچینید. در کاسهای بچینید و ۴ پیمانه آب جوش رویشان بریزید تا ۳ تا ۵ دقیقه بمانند و رنگشان کمی تیره و بافتشان نرم و انعطافپذیر شود. آبکش کنید. (برگ شور را فقط چند بار با آب سرد بشویید.)
-
۴
خرد کردن سبزی
سبزی دلمه (حدود ۲۰۰ گرم ترخون، شوید، جعفری، تره و کمی نعناع) را پاک کنید، بشویید، کاملاً آبش را بگیرید و ریز خرد کنید.
-
۵
تفت پیاز و گوشت
روغن (۳ قاشق غذاخوری) را در تابه روی حرارت متوسط داغ کنید. پیاز خردشده را ۸ تا ۱۰ دقیقه تفت دهید تا طلایی شود. گوشت چرخکرده را اضافه کنید و با قاشق از هم باز کنید و حدود ۷ دقیقه تفت دهید تا رنگش کاملاً عوض شود و آبش کشیده شود. زردچوبه (۱ قچ)، فلفل سیاه و دارچین (هر کدام نصف قچ) و نمک را اضافه کنید و ۱ دقیقه دیگر هم بزنید.
-
۶
آماده کردن مواد داخل دلمه
در یک کاسه بزرگ لپه و برنج نیمپز، گوشت و پیاز تفتداده و سبزی خردشده را بریزید. نعناع خشک (۱ قغ) را اضافه کنید و خوب مخلوط کنید. مزه را بچشید و در صورت نیاز نمک را تنظیم کنید.
-
۷
پیچیدن دلمهها
هر برگ را با سمت رگهدار رو به بالا روی تخته پهن کنید. حدود ۱ قاشق غذاخوری از مواد را نزدیک دم برگ بگذارید، دو طرف برگ را رویش تا کنید و از پایین به بالا محکم ولی نه خیلی سفت بپیچید. با این مقدار حدود ۴۵ تا ۵۰ دلمه به دست میآید.
-
۸
چیدن در قابلمه
ته یک قابلمه را با ۲ قاشق غذاخوری روغن چرب کنید (اگر برگ پاره یا اضافه دارید، کف قابلمه بچینید). دلمهها را با درز رو به پایین، فشرده و کنار هم در یک یا دو لایه بچینید.
-
۹
پخت اولیه
۱ و نیم پیمانه آب روی دلمهها بریزید تا حدود سهچهارم ارتفاعشان را بگیرد. یک بشقاب چینی وارونه رویشان بگذارید تا باز نشوند. بگذارید جوش بیاید، بعد حرارت را کم کنید، در را بگذارید و ۴۵ دقیقه بپزید.
-
۱۰
آماده کردن سس ملس
در یک کاسه کوچک شکر (۴ قغ)، سرکه (۴ قغ)، آبلیمو (۲ قغ) و نصف پیمانه آب ولرم را هم بزنید تا شکر کاملاً حل شود. بچشید؛ باید ترشوشیرین متعادل باشد.
-
۱۱
ریختن سس و جا افتادن
سس را روی دلمهها بریزید، بشقاب را برگردانید، در را بگذارید و ۳۰ دقیقه دیگر روی حرارت کم بپزید تا برنج داخلش کاملاً نرم شود و آب تقریباً کشیده شده و فقط کمی سس غلیظ ته قابلمه بماند. یک دلمه را امتحان کنید؛ برگ باید نرم باشد.
-
۱۲
استراحت
حرارت را خاموش کنید و بگذارید دلمهها با در بسته ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بمانند تا سس به خوردشان برود و موقع برداشتن باز نشوند.
-
۱۳
سرو
دلمهها را با احتیاط با قاشق در دیس بچینید و کمی از سس ته قابلمه را رویشان بریزید. گرم یا ولرم همراه ماست سرو کنید.
نکتههای مهم
- برگهای جوان و لطیف بهار بهتریناند؛ برگ شور یا کنسروی را حتماً چند بار بشویید و نمک مواد را کمتر کنید.
- دلمه را خیلی سفت نپیچید؛ برنج در پخت باد میکند و برگ را پاره میکند.
- گذاشتن بشقاب وارونه روی دلمهها مانع باز شدنشان در پخت میشود.
- نسبت شکر و سرکه سلیقهای است؛ سس را قبل از ریختن بچشید.
- اگر سبزی تازه ندارید، از سبزی خشک دلمه به اندازه حدود یکپنجم وزن سبزی تازه استفاده کنید و ۱۰ دقیقه خیسش کنید.
- سرو
- دلمهها را گرم یا ولرم با کمی از سس ته قابلمه و ماست سرو کنید؛ برای ۴ نفر حدود ۱۲ دلمه برای هر نفر.
- نگهداری
- در ظرف دربسته تا ۳ روز در یخچال میماند و طعمش روز بعد جاافتادهتر میشود. با کمی آب در قابلمه روی حرارت کم گرم کنید. دلمه پخته را میتوان تا ۲ ماه فریز کرد.
کنار این غذا
ماستوخیار ماستوخیار خنک با یک قاشق چایخوری چاشنی ماستوخیار قورقود کنار دلمه گرم بسیار خوب است. چاشنی ماستوخیار قورقود
ماست ساده با نعناع خشک کمی نعناع خشک قورقود روی ماست ساده بپاشید و کنار دلمه بگذارید. نعناع خشک قورقود- سبزی خوردن و نان سبزی خوردن تازه و نان لواش یا سنگک همراه همیشگی دلمه است.
پرسشهای متداول درباره دلمه برگ مو
چرا دلمه برگ مو موقع پخت باز میشود؟
معمولاً بهخاطر شل پیچیدن یا جوشیدن تند است. دلمهها را کیپ هم با درز رو به پایین بچینید، یک بشقاب وارونه رویشان بگذارید و با حرارت کم بپزید.
آیا برگ مو کنسروی یا شور هم مناسب است؟
بله؛ فقط باید چند بار با آب سرد شسته شود تا نمکش گرفته شود و نمک مواد داخل هم کمتر ریخته شود.
برنج و لپه را خام داخل دلمه بریزیم یا نیمپز؟
در بیشتر دستورها لپه و برنج نیمپز میشوند تا داخل دلمه کاملاً و یکدست بپزند؛ برنج خام به آب و زمان پخت بیشتری نیاز دارد.
سس دلمه را با سرکه درست کنیم یا آبلیمو؟
هر دو مرسوم است؛ بسیاری ترکیب سرکه و آبلیمو با شکر را به کار میبرند و نسبت آن را به ذائقه تنظیم میکنند.
ادویههای قورقود این غذا
هر ادویه را که در خانه دارید بردارید؛ جمع قیمت همان لحظه بهروز میشود.
🎁 ۱۰٪ تخفیف بیشتر وقتی دو ادویه یا بیشترِ این غذا را با دکمهی پایین یکجا به سبد اضافه کنید.
-
زردچوبه در این غذا: زردچوبه۱۸۳٬۰۰۰ تومان
-
فلفل سیاه (پودر) در این غذا: فلفل سیاه۳۷۸٬۰۰۰ تومان
-
دارچین در این غذا: دارچین۱۲۰٬۰۰۰ تومان
-
نعناع خشک در این غذا: نعناع خشک، ماست ساده با نعناع خشک قوطی ۶۰ گرمی۱۶۰٬۰۰۰ تومان
-
چاشنی ماستوخیار کنار غذا: ماستوخیار قوطی ۷۰ گرمی۳۰۷٬۰۰۰ تومان
این دستور چطور نوشته شد
مقدارها از مقایسه چند دستور معتبر برای یک خانواده چهارنفره انتخاب شدهاند و متن با زبان خود ما نوشته شده است. هرجا منابع اختلاف داشتند، مقدار رایجتر یا میانه را آوردیم.
اختلاف منابع و انتخاب ما
- مقدار گوشت چرخکرده بین ۲۵۰ تا ۴۵۰ گرم برای حدود ۵۰ برگ گزارش شده؛ ۳۰۰ گرم انتخاب شد.
- مقدار برنج بین نصف تا ۱ پیمانه و لپه بین ¼ تا ½ پیمانه متغیر است؛ نصف پیمانه برنج و ⅓ پیمانه لپه انتخاب شد.
- برای سس ملس برخی فقط سرکه، برخی فقط آبلیمو و برخی هر دو را به کار میبرند؛ شکر از ۲ تا ۶ قاشق غذاخوری.
- دارچین در همه دستورها نیست؛ نصف قاشق چایخوری بهعنوان مقدار رایج آمد.
پک سفره مادربزرگ
پک شبنشینی و منقل
پک جهیزیه طلایی
پک پلوی مجلسی
پک جمعهشب پیتزا
پک سفره شمال
پک شربتخانه قدیمی
پک شیرینی عید
پک سفره سبز
پک آسیاب تازه
پک زمستان گرم
پک آش نذری
چاشنی قورمهسبزی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی خورشت قیمه قورقود ۷۰ گرمی
ادویه پلویی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی جوجهکباب قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی استیک قورقود ۷۰ گرمی
ادویه کوفته تبریزی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی مرغ قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی ماهی و میگو قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی پیتزا، لازانیا و ماکارونی قورقود ۷۰ گرمی
چاشنی سالاد قورقود ۷۰ گرمی
پودر پیاز ۱ کیلوگرم اعلا
پودر سیر ۱ کیلوگرم اعلا
نعناع خشک ۱ کیلوگرم ممتاز
پودر فلفل قرمز قورقود ۷۰ گرمی
پودر فلفل پاپریکا قورقود ۷۰ گرمی
فلفل پاپریکا گرانول قورقود ۵۰ گرمی
پودر زنجبیل قورقود ۵۰ گرمی
پودر سیر قورقود ۸۰ گرمی
پودر پیاز قورقود ۷۰ گرمی
ادویه کاری قورقود ۷۰ گرمی
سماق قرمز قورقود ۶۰ گرمی
سماق قهوهای قورقود ۸۰ گرمی
گلپر قورقود ۵۰ گرمی
زیره پلویی قورقود ۵۰ گرمی
دانه فلفل سیاه آسیابدار قورقود ۴۰ گرمی
دانه فلفل سیاه و سفید آسیابدار قورقود ۴۰ گرمی
آویشن قورقود ۴۰ گرمی
تخم گشنیز قورقود ۴۰ گرمی
تخم شربتی قورقود ۱۰۰ گرمی
خاکشیر قورقود ۱۰۰ گرمی
کنجد قورقود ۸۰ گرمی
سیاهدانه قورقود ۸۰ گرمی
پودر کاکائو قورقود ۵۰ گرمی
پودر وانیل خرسی ۵۰۰ گرمی (اورجینال)
جوش شیرین قورقود ۱۲۰ گرمی
بکینگ پودر قورقود ۱۴۰ گرمی
نشاسته قورقود ۱۰۰ گرمی
پودر نارگیل قورقود ۵۰ گرمی
جوهر لیمو قورقود ۹۰ و ۱۰۰ گرمی
پودر لیمو قورقود ۶۰ گرمی




